Bart Bockhoudt, vrijwilliger Gezin en Verlies

"Je verlies kun je niet delen. Of toch?"

Gaat er een dierbare dood, een (groot)ouder of broer of zus, dan heb je wel een probleem als jongere. Er is niemand die je écht begrijpt en na een paar maanden moet het ineens ‘over’ zijn? Kom op zeg!

Het is toch al niet gemakkelijk, als kind of jongere, om op te groeien. Je moet je eigen weg vinden, over je toekomst denken, nieuwe vriendschappen aanknopen en andere loslaten. Ja, dat hebben we allemaal. Maar alleen jij hebt de lamme pech dat je iemand bent kwijtgeraakt van wie je hield. Een ouder, een superlieve opa of oma, of een broer of zus. Heb jij weer!

Ja. Maar troost je, je bent de enige niet. In Almere zijn er elk jaar wel zo’n 200 kinderen en jongeren die precies hetzelfde meemaken. En dat wat jij voelt - of juist niet voelt - dat hebben ze allemaal. Het blijkt dat ze het fijn vinden om er met lotgenoten van hun eigen leeftijd over te praten. Daar gaan ze zich beter van voelen, vrijer en gelukkiger.

Gedeeld verdriet

PRS 4300092POp deze foto staat Bart stil, maar de wereld beweegt door. Zo voelt het als je een dierbare verloren hebt.Het spreekwoord is waar: gedeelde smart is halve smart. Als je met anderen praat, die in hetzelfde schuitje zitten, dan valt er een last van je schouder. Dat merkt Humanitas vrijwilliger Bart wekelijks. Hij begeleidt groepen kinderen en jongeren in het Sterprogramma. Daarin komen de jonge lotgenoten in zes groepsbijeenkomsten bijeen om over hun verlies te praten en wat het met hen doet. Bart: “We brengen lotgenoten bij elkaar. Ze doen het voornamelijk zelf, soms hoef ik heel weinig aan te geven. In de groep ontstaat uitwisseling en dan voelt het ineens niet raar wat je hebt meegemaakt. Je begrijpt hen en zij begrijpen jou en er ontstaat een kameraadschap die soms ook doorgaat na afloop van het programma.”

Al je vrienden hebben over de nieuwste Netflix serie, praten over hun mobiel en wat die-en-die nou weer voor stoms gedaan hebben. Boeien! Dat gaat allemaal over helemaal niets. Zo voelt dat aan, het voelt alsof je er niet meer bij hoort. De wereld draait gewoon door, alles gaat maar door, alleen niet voor jou. En het ergste is als ze je zielig gaan vinden. De dood van iemand die dicht bij jou stond is onbegrijpelijk voor mensen die dat niet zelf hebben meegemaakt. Ze weten gewoon niet hoe dat voelt.

Als begeleider van het Sterprogramma herkent Bart het. Hij is inmiddels 48 (niet verder vertellen), maar verloor zelf zijn moeder toen hij 16 was. Het motiveert hem extra om nu anderen te helpen. Bart: “Je klasgenoten en vrienden vinden het heel erg en hebben begrip, maar ze kunnen er niet in meegaan. Voor hen zijn dingen heel belangrijk, die jij nu helemaal niet meer belangrijk vindt. Als er iemand uit je omgeving dood gaat, schiet je versneld in de volwassenheid. Je gaat dieper over dingen nadenken, maar de meeste anderen doet dat niet. Jij bent ineens anders en zij zijn ‘normaal. Daarom kun je, wil je of durf je je verlies niet delen. Tenminste, niet met ‘gewone’ anderen. Maarrrrr…dat kan wel met leeftijdsgenoten die hetzelfde hebben meegemaakt. Want die denken over dezelfde dingen na en zitten met dezelfde vragen. Het is zo fijn als je kunt praten met anderen die je echt begrijpen.”

“Het ergste is als ze je zielig gaan vinden.”
Erge dingen

Een Sterprogramma duurt zes weken. Een keer per week kom je ’s avonds anderhalf uur bij elkaar. Een begeleider van Humanitas helpt om met elkaar over lastige dingen te praten. Of erge dingen. Bart: “Stel je lievelingsoma is al heel lang ziek en het is allemaal heel naar voor haar. Je opa is er erg verdrietig door. Eigenlijk is iedereen om je heen verdrietig, boos, moe, wanhopig. En dan gaat ze dood. Dan durf je toch niet opgelucht te zijn, ook al is haar lijden voorbij. Natuurlijk was het fijner geweest als ze nog heel lang en gelukkig was blijven leven, maar dat is nu eenmaal niet zo en die slopende ziekte was zo naar voor haar. Dus dan is het toch maar beter dat ze er nu vanaf is, toch? Dat begrijp jij. Maar je bent bang dat niemand anders dat gaat begrijpen. ‘Het was toch je lievelingsoma?’, zeggen ze dan. Kijk, over dat soort dingen kun je met lotgenoten gewoon praten.”

PRS 4300086WZo blij kan Humanitas onze stadsgenoten maken. Terwijl we de foto maken geeft een onbekende passant Bart vrolijk twee oortjes.Lachen

“Nee hoor,” antwoord Bart op de vraag of het allemaal zo somber is. “Soms is iemand wel verdrietig, maar we zitten echt niet met z’n allen te huilen. Bijna nooit. Natuurlijk huilen kinderen en jongeren - volwassenen trouwens ook - maar dat doen ze als ze alleen zijn. Nee, we hebben het over van alles en soms is dat emotioneel, maar heel vaak ook niet. En na een tijdje kan er weer gelachen worden. Ja, dat is ook zo mooi, dat kán als je onder elkaar bent. Er wordt overigens niet alleen gepraat, het programma omvat ook veel verschillende werkvormen en spellen. Werken met creativiteit en kleuren en bewegen, dat vinden de meesten erg leuk.”

Gek

Bart: “Het is bijzonder om te merken dat wat ik 32 jaar geleden heb ervaren, voor jongeren van nu nog net zo is. Ik was zó bang dat ik mijn moeder zou gaan vergeten. Nu weet ik dat dat niet zo is. En ik kan ze in het Sterprogramma dus uit eigen ervaring vertellen dat je je dingen blijft herinneren. Het is superlastig om tegelijk op te groeien én te rouwen. In je hoofd is geen ruimte voor die twee dingen tegelijk. Je zit met school en je gevoel en je familie en je lijf en weet ik wat. Het loopt allemaal door elkaar. Om gek van te worden. En in zo’n Sterprogrammagroep blijkt dan ineens dat je helemaal niet gek aan het worden bent. Welnee, het hoort er gewoon bij. Die anderen hebben het ook.”

Mooi

Bart werd vrijwilliger bij Humanitas na het zien van een advertentie. Begrijpelijkerwijs sprak het onderwerp hem aan als ervaringsdeskundige. Hij is voor zijn gewone werk als IT-professional zeker 55 uur per week van huis, maar gaat toch graag 1 tot 2 avonden per week voor het Humanitas Sterprogramma aan de slag. “Weet je, bijna 90% van de deelnemers geeft aan dat ze zich minder somber voelen, erover kunnen praten en gelukkiger zijn. Daar word ik ontzettend blij van. Ik weet nog van een meisje, dat helemaal stuk was van het overlijden van haar oma. Al na een paar weken durfde ze dat ineens te vertellen aan haar vriendinnen. En daar was ze zo trots en blij mee, die doorbraak en opluchting. Het is zó mooi. Ik kom soms heel moe thuis van het werken overdag en daarna helemaal vol energie weer thuis van een avondje Sterprogramma."

 

Humanitas is een landelijke vereniging met 80 lokale afdelingen. Zo'n 24.000 vrijwilligers helpen jaarlijks ruim 65.000 medeburgers. In Almere zijn al meer dan 700 Almeerders vrijwilliger bij Humanitas.

© Humanitas Almere